Jakie formalności są związane z rezerwacją miejsca na cmentarzu?

Chociaż rezerwacja miejsca na cmentarzu dla osoby żyjącej budzi wiele kontrowersji to jednak w niektórych przypadkach, szczególnie w dużych miastach, gdzie coraz trudniej o miejsce grzebalne, jest to działanie całkowicie uzasadnione. Przy dokonywaniu formalności należy uzmysłowić sobie, że miejsce na cmentarzu według obowiązującego w Polsce prawa nie jest prawem własności. Jest to forma umowy dzierżawy zawierana najczęściej na okres dwudziestu lat.

Kto i gdzie może zarezerwować miejsce na cmentarzu?

Rodzina zmarłego wybiera cmentarz, na którym ma się odbyć pochówek. Wybór cmentarza zależy od różnych uwarunkowań, z których najważniejsze jest zapewnienie ciągłej opieki nad grobem, czyli lokalizacja dogodna dla najbliższych zmarłego. Aby zarezerwować miejsce na cmentarzu należy skontaktować się z jego administracją – w przypadku cmentarza parafialnego (lub innego, wyznaniowego) z kancelarią parafialną, w przypadku cmentarza komunalnego z kancelarią zarządcy cmentarza lub biurem administracji cmentarza. W przypadku posiadania prawa do grobowca rodzinnego pierwszym i najważniejszym krokiem będzie ustalenie listy osób, które muszą wyrazić zgodę na pochowanie, a następnym kontakt z administratorem cmentarza.

Jak wygląda procedura rezerwacji krok po kroku?

Po wyborze cmentarza należy skontaktować się z jego administracją, aby w pierwszej kolejności potwierdzić dostępność miejsca. Kolejnym krokiem jest wybór rodzaju grobu. Może być to: grób ziemny (trumna lub urna spoczywa bezpośrednio w ziemi), grób murowany (obudowany betonowymi ścianami), grób rodzinny (pozwalający na pochowanie kilku trumien lub urn), miejsce w katakumbie (podziemne pomieszczenie z niszami, w których pochowane są trumny lub urny), miejsce w kolumbarium (ściana z niszami przeznaczona do pochowania urn). Następnie należy złożyć pisemny wniosek o rezerwację miejsca pochówku. Ostatnim etapem jest wniesienie opłaty. Cmentarze komunalne mają swoje oficjalne cenniki, w przypadku cmentarzy parafialnych wysokość opłat ustalana jest przez proboszcza. Na krakowskich cmentarzach odbywają się również przetargi ustne-aukcje nisz urnowych, podczas których można nabyć konkretne miejsce spoczynku w kolumbarium jeszcze za życia.

Jakie dokumenty są wymagane przy rezerwacji miejsca pogrzebowego?

Rezerwując miejsce pochówku osoby zmarłej należy okazać akt zgonu, dokument tożsamości osoby rezerwującej, wniosek o rezerwację miejsca, potwierdzenie wniesienia opłaty. W przypadku cmentarzy parafialnych lub innych wyznaniowych mogą być wymagane dokumenty poświadczające przynależności zmarłego do parafii lub innej wspólnoty wyznaniowej i ewentualna zgoda parafii lub związku wyznaniowego. Wszystkie te formalności pogrzebowe mogą być załatwione przez zakład pogrzebowy PUK Kraków, który współpracuje z administracjami cmentarzy i posiada wieloletnie doświadczenie w tym zakresie.

W przypadku osoby żyjącej będzie to dowód tożsamości. Zasady i możliwość rezerwacji dla osób żyjących mogą różnić się w zależności od cmentarza i jego regulaminu.

Czy można „wykupić” miejsce na cmentarzu?

Chociaż w języku potocznym często używa się tego określenia w Polsce nie istnieje możliwość zakupu miejsca na cmentarzu. Zawsze jest to umowa na czas określony, przeważnie na 20 lat. Nie istnieje również obowiązek ani możliwość zawierania umowy wieczystej. Po upływie terminu dzierżawy należy wnieść opłatę przedłużającą umowę o kolejny okres. Administracja cmentarza powinna zawiadomić osobę zawierającą umowę o jej wygaśnięciu, w razie braku kontaktu taka informacja umieszczana jest bezpośrednio na grobie. Nieopłacone w terminie miejsce może być wykorzystane do pochowania innej osoby.

Ponieważ prawo do grobu nie jest własnością nie może być przekazane w testamencie, nie jest też przedmiotem dziedziczenia. Wszelkie ogłoszenia oferujące „zakup” miejsca na cmentarzu nie są zgodne z prawem i mogą być źródłem problemów dla nabywcy. Istnieją jednak odosobnione przypadki, kiedy można dokonać scedowania prawa do pochówku na konkretnym cmentarzu. Tutaj procedura zależy  wyłącznie od regulaminów zarządów cmentarzy.